Jubileum - 90 jaar

Op 1 oktober 1929 werden de eerste activiteiten gestart van het Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart. Dit jaar 90 jaar geleden. Een bijzonder jubileumjaar om bij stil te staan.

De komende maanden gaan wij op verschillende momenten dit jubileum met u delen!  Hieronder vindt u alle artikelen terug die gerelateerd zijn aan ons 90-jarige jubileum. 
 

Het Jubileumfeest wordt mede mogelijk gemaakt door onze sponsors:

Gouden jubileum – 50 jaar

In 1979 bestond het Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart 50 jaar, te gelegenheid van dit gouden jubileum is er een boek uitgegeven “Vereniging Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart, 1929 -1979”.  De inleiding van dit boek, geschreven door M. van den Bos toenmalig voorzitter, geeft een mooi beeld van de 50 jaar die voorafgaand was aan het gouden jubileum:

50 jaren CBRB hebben gevestigd dat een kring van vertegenwoordigers uit de Rijn- en Binnenvaart, die in 1926 bijeenkwamen om de oprichting van een Centraal Bureau voor te bereiden, een juiste visie heeft gehad. Men stelde toen namelijk:
“dat er een Centraal Bureau voor Scheepvaartzaken zou komen dat met eerbiediging van de absolute zelfstandigheid der bestaande organisaties, optreedt als het door de organisaties erkende en gezamenlijk onderhouden centrale bemiddelingsinstituut en dat het Centraal Bureau als informatiebron voor alle aangeslotenen zou moeten dienen enerzijds en anderzijds als een intermedium tussen bedrijfsleven en buitenwereld, regering en andere officiële lichamen, pers en publiek”

Geboren als hete ware uit de nood er tijden ging het Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart als organisatie van de rederijen in de Rijn- en Binnenvaart op 1 oktober 1929 van start. In het Bureau zijn dan vertegenwoordigd de groepen: Rijnvaart, Rijnbeurtvaart, Tankvaart, Binnenlandse beurtvaart, Sleepvaart en Passagiersvaart. Naast individuele ondernemingen kende het bureau ook enkele verenigingen, zoals Vereeniging van Belanghebbenden bij de Rijnvaart, de Vereeniging van Reeders in de Binnenscheepvaart en de Vereeniging van Sleepbooteigenaren voor Rotterdam.

Bij de verdeeldheid die de bedrijfstak Rijn- en Binnenvaart bij het in leven roepen van het Centraal Bureau ook toen al kenmerkte, waren het de rederijen die zicht organisatorisch aaneensloten in de Vereniging Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart.

In de afgelopen 50 jaar heeft het Centraal Bureau concrete inhoud gegeven aan de mogelijkheden die een vereniging statutair werden geboden, dat wil zeggen alle activiteiten in het belang van de leden met uitzondering van direct commerciële.

Zo heeft het Bureau de belangen van de leden steeds voorgestaan en het behartigt deze nog steeds met grote vitaliteit op economische, juridische, sociale, nautisch-technische en algemeen organisatorisch vlak, waarbij de internationale en de nationale organisaties directe gesprekspartners voor de werkzaamheden van het bureau zijn. Vooral echter ook de belangenbehartiging van de leden bij de plaatselijke, lokale, regionale, landelijke en internationale overheden en andere officiële instanties vormden en vormen een belangrijke deel van de taak van het Bureau.
 

Deze inleiding zou nu, 40 jaar later, niet misstaan als voorwoord voor een boek over het 90-jarige bestaan, het granieten jubileum, van het CBRB. Natuurlijk hebben er veranderingen, aanpassingen en ontwikkelingen plaatst gevonden de afgelopen 40 jaar, maar de taken en het doel van het CBRB zijn onverminderd hetzelfde gebleven.

Bron: Vereniging Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart 1929-1979

Wist u dat?

  • In 1929 startte het CBRB met de verdeling in de volgende ledengroepen:
    Rijnvaart, Rijnbeurtvaart, Tankvaart, Binnenlandse vaart, Binnenlandse Beurtvaart, Sleepvaart en Passagiersvaart.
    Anno 2019 zijn de volgende ledengroepen actief binnen het CBRB:
    Containeroperators, Droge lading, Duwvaart, Personenvervoer, Sleep- en bijzondere transporten, Tankvaart en Varende Ondernemers. Naast deze ledengroepen zijn er ook geassocieerde organisaties aangesloten bij het CBRB.
  • Het CBRB gestart is in Den Haag en daar tot 1942 gehuisvest is geweest. Waarna het CBRB verhuisde naar Rotterdam en daar tot nu toe nog steeds gevestigd is.
  • De volgende gebeurtenissen ook plaats vonden in 1929
    - Voor het eerst vliegt er een Zeppelin over Nederland
    - De Oscars worden voor het eerst uitgereikt
    - De eerste dierendag vindt plaats
    - De eerste strip van Kuifje verschijnt
    - Margarine Unie en Lever Brothers gaan samen en vormen Unilever
  • Dat het logo van het CBRB vroeger voor een groot deel oranje was. Daarom is in ons speciale 90 jaar logo, ook de kleur oranje verwerkt!

Ook het CBRB werd tijdens het bestaan geconfronteerd met de donkere oorlogsjaren

Langzaam klimt de economie en dus ook de binnenvaart uit een dal na de crisisjaren in de jaren dertig van de vorige eeuw. Helaas is deze opleving van korte duur, als de donkere oorlogsjaren volgen!

Dwangorganisatie
Tijdens de Tweede Wereldoorlog van 1940 - 1945 werd het Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart een ‘dwangorganisatie’. Een reder mocht de internationale vaart alleen bevaren als de onderneming bij het CBRB was aangesloten.

De wijzigingen, die daarvoor in de statuten moeten worden gemaakt, zijn van ingrijpende aard. In eerste plaats wordt daarbij de verenging verplicht tot het verlenen van medewerking aan de uitvoering van wettelijke en administratieve maatregelen met betrekking tot nationale en internationale binnenvaart.

Daarnaast mag de overheid toezicht uitoefenen op de gang van zaken van het bureau en eventueel besluiten schorsen of vernietigen. Zonder de overheid kan het CBRB geen stap meer zetten. In afwijking van de oude statuten mag het CBRB zich nu wel inlaten met overeenkomsten en geschillen tussen werknemers en werkgevers.
Het was in dit tijd niet gemakkelijk voor het CBRB steeds de juiste koers te varen tussen de vertegenwoordiging van de leden en de aan de vereniging opgedragen uitvoerende functie volgens de overheidsvoorschriften.

Sluimerend bestaan
Dat de Akte van Mannheim (de overeenkomst in 1868 gesloten tussen de langs de Rijn liggende staten om geen scheepvaartrechten op de Rijn te heffen, vrije vaart op de Rijn) in de oorlogsjaren niet wordt nageleefd, deed veel pijn in CBRB-kringen. In 1942 wordt het nog erger, wanneer de overheid het bedrijfsleven in Nederland volledig ordent en de vóór 1942 bestaande organisaties grotendeels opheft.

Het CBRB kiest daarom voor een ‘sluimerend bestaan’ om het bureau te behoeden voor een opheffing. De actieve directeur en bestuursleden van die tijd houden tijdens de oorlogsbezetting de zaken draaiende van het non-actieve CBRB, waardoor het CBRB na de bevrijding in 1945 weer volle vaart vooruit kan.


Bron: De zilveren mijlpaal, grepen uit een kwart eeuw geschiedenis van het Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart, K.F.H. Wolters in opdracht van het CBRB.



De CBRB nieuwsbrieven door de jaren heen!

In 2016 in aan loop naar de verhuizing van het kantoor van het CBRB zijn wij tijdens het opruimen, uitzoeken, weggooien, bewaren en archiveren gestuit op een hele collectie nieuwsbrieven van het CBRB.


De collectie van deze nieuwsbrieven begint in 1982 en loopt tot januari 2011. Vanaf dat moment zijn de nieuwsbrieven digitaal verschenen en niet meer in hardcopy verzonden. De nieuwsbrieven hebben in de loop der jaren verschillende namen gehad.

  • van 1982 tot en met 1985 CBRB Informatie-bulletin;
  • van 1986 tot 1989 CBRB Informatie;
  • van 1990 tot en met 1992 Bulletin;
  • van halverwege 1992 tot en met januari 2011 CBRB Nieuwsbrief

 

Het is bijzonder om te zien hoe de lay-out, stijl en het taalgebruik door de jaren heen is veranderd. Hierbij foto’s van de nieuwsbrieven door de tijd heen van 1982 tot 2011:






 

De weerslag van de wereldcrisis van de jaren 30 op de rijn- en binnenvaart

Op- en neergaande conjunctuur, saneringsmaatregelen, ingrijpen van overheidswege in de bedrijfsvoering, vrije ankerplaatsen, Rijnvaart-Politiereglement, evenredige vrachtverdeling, coördinatie en duizend-en-één andere onderwerpen houdt het CBRB bezig in de eerste 10 jaar van haar bestaan, maar door dit alles loopt een rode draad: de grote internationale beurscrisis van de jaren 30!

Nog geen maand na de oprichting van het CBRB is er als donderslag bij heldere hemel aan de overkant van de oceaan een beurscrisis. Deze crisis wordt een wereldcrisis en klopt ook aan de deur van de Rijn- en binnenvaart in Nederland. De crisis heeft de scheepvaart in zijn greep.

Eind 1930 is er een sterke verkeersdaling van vele miljoen tonnen bij Lobith en Rotterdam. In 1931 zet de daling nog verder in en in 1932 lijkt het dieptepunt van de depressie te zijn bereikt voor de Rijn- en binnenvaart

In 1933 is er lichte verbetering voor de Rijn- en binnenvaart merkbaar. Het verkeer in Rotterdam stijgt van 13 miljoen ton naar 15 miljoen ton. In Lobith wordt een vooruitgang van 1 miljoen ton geregistreerd. In 1934 zet deze verbetering door, al moeten we niet uit het oog verliezen dat dit jaar als een slecht waterjaar beschouwd moet worden. In Keulen wordt een gemiddelde waterstand van 1.50 meter gemeten. Naast de crisis ervaart de binnenvaart ook veel concurrentie van de spoorwegen en het wegverkeer. Deze zaken (waterstand, concurrentie) zijn onderwerpen die tot op de dag van vandaag nog steeds spelen.

In de bewogen jaren die volgen blijft de crisis een grote rol spelen, maar ook het nieuwe regime aan onze oostgrens begint meer en meer de aandacht van de wereld op te eisen. Duitsland zegt eenzijdig verdragen op en erkent de Akte van Mannheim uit 1886 niet meer. De politieke spanningen en dreigende oorlogsgevaar in Europa laten niet na de economische toestand ongunstig te beïnvloeden.

Van vrede naar oorlog in 1939 valt te lezen in het jaarverslag van het Centraal Bureau van de Rijn- en Binnenvaart. Bij de datum van 1 september 1939 wordt een splitsing gemaakt: vóór die datum wordt gesproken van een geleidelijk herstel uit de crisisjaren na 1929, van een verdere opleving in de bedrijven, een toenemend handelsverkeer en de afname van werkloosheid, na deze datum vindt er een radicale wijziging van het gehele economische beeld plaats. Dat de Rotterdamse haven de gevolgen van de oorlog het eerst ondervindt, ligt voor de hand: van meer dan 42 miljoen ton in 1938 naar 33 miljoen ton in 1939.

De jaren die volgen zijn de donkere oorlogsjaren!

Bron: De zilveren mijlpaal, grepen uit een kwart eeuw geschiedenis van het Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart, K.F.H. Wolters in opdracht van het CBRB.



De start van het CBRB in 1929

Over minder dan 9 maanden is de officiële geboortedatum van het Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart en bestaat het CBRB 90 jaar. Nog vóórdat op 8 oktober 1929 de Koninklijke bewilliging op de statuten zijn verkregen, begint het Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart zijn werkzaamheden op 1 oktober 1929.


Oprichting
In de kringen van de Nederlandse binnenvaart werd al ruime tijd voor de oprichting de behoefte gevoeld aan een centraal bureau waar onderling de belangen en geschillen konden worden besproken.

Op 10 juni 1926 in Den Haag tijdens een vergadering van de Centrale Commissie van belanghebbenden bij de Binnenvaart wordt het idee van een centraal bureau geopperd. Deze gedachten krijgen zowel steun als tegenstand in de commissie. Voorstanders vinden het een sympathiek idee, maar tegenstanders zijn sceptisch. In de vergadering wordt uiteindelijk besloten dat de bestaande Centrale Commissie het initiatief tot oprichting van deze nieuwe organisatie in handen zal nemen. Dit is een eerste stap in een lange weg van 3 jaar tijd dat uiteindelijk leidt tot de geboorte van het CBRB.

 


Bestuur
Het eerste bestuur van het CBRB bestaat uit 8 leden, waarvan dhr. Nuy de voorzitter is. Alle ledengroepen van het CBRB zijn vertegenwoordigd in het bestuur: Rijnvaart, Rijnbeurtvaart, Tankvaart, Binnenlandse vaart, Binnenlandse Beurtvaart, Sleepvaart en Passagiersvaart. Bij de oprichting zijn verre weg de meeste leden individuele ondernemingen en enkele verenigingen.

Voor de officiële opening van het kantoor op 31 oktober 1929 aan de Stationsweg 147 in Den Haag zijn leden en andere genodigden welkom en zij sluiten de dag af met een diner. Dit is de start van een rijke geschiedenis van het Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart.

Bron: De zilveren mijlpaal, grepen uit een kwart eeuw geschiedenis van het Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart, K.F.H. Wolters in opdracht van het CBRB.

Jubileumfeest

11 oktober 2019

Aanmelden -


Programma genodigden:
15.30 uur - Ontvangst deelnemers
16.00 uur - Start programma
17.45 uur - Einde programma
18.00 uur - Aan boord Jules Verne
18.30 uur - Varend diner
22.00 uur - Aankomst
22.30 uur - Einde

Locatie:
STC Group
Lloydstraat 300
3024 EA Rotterdam
Routebeschrijving en parkeren

Contact & Sponsoring:
tel.: 010-798 98 00
CBRBinfo@binnenvaart.nl
Ga naar boven